حفاظ سرد

حسین مرتضائیان آبکنار

حفاظ سرد

اصلاً نگران نباش . من هم بعد از جهارده پانزده سال ، می بینی که ، هنوز طوریم نشده . سالمم . دست شان بهت نمی رسد . حتی صدای شان . همان طور که به من هم نرسید . وگرنه می خواهند که تکه پاره ات کنند . این حفاظ شیشه ای همیشه جلوت هست . این همه مدت جلو من هم بوده . دستت را رویش بکش! سرد است ، نه ؟ هر روز باید امتحانش کنی: کافی است که دستت را رویش بگذاری ببینی هنوز سرد است یا نه . 

چهارمین نفر

منیرو روانی پور


چهارمین نفر


حالا مدتها بود که فقط می خواست چهارمی را بشناسد. چهارمین نفر که بتواند گوشه ای از تابوت را بر شانه بگیرد و در شهر بگردد، همچنان که سالها بود مردان سه گانه، در کوچه ها، خیابانها و شهرهای مختلف به دنبال او می گشتند و باور کرده بود که تا چهارمین نفر را نشناسد، آنها به او نخواهند رسید و او را نخواهند یافت.

استخری پر از کابوس

بیژن نجدی

استخری پر از کابوس

بعد از بیست سال، مرتضی در همان اولین روزی که دوباره وارد زادگاهش شد به جرم کشتن یک قو (او را دیده بودند که قوی مرده ای را از پاها گرفته؛ گردن بلند قو آویزان بود؛ نوک قو روی سفیدی برف خط می انداخت) بازداشت شد.

تداوم برخی آیین های کهن سوگواری در ایران امروز

تداوم برخی آیین های کهن سوگواری در ایران امروز

کرباسیان، ملیحه

چکیده: آیین های سوگواری به عنوان بازتاب پنهان ترین خواست ها و باورهای بشری، به خوبی از حفظ و پیوند باورهای گوناگون هر قوم در طول تاریخ خبر می دهند؛ و بدین سان، در شمار مهم ترین نمودهای هویّت اجتماعی اقوام هستند. این گفتار با پی جویی هسته اصلی شماری از این آیین ها در آموزه های زردشتی و سامی و حتّی پیشا زردشتی، می کوشد نشان دهد که چگونه به رغم آنکه خاستگاه اصلی آنها فراموش شده است، امّا همچنان در رفتارها و باورهای اجتماعی مذهبی ایرانیان حضور دارند.

کلیدواژه ها: آیین های سوگواری، مراسم ختم، خیرات، پذیرایی از عزاداران، دفن مرده پیش از غروب، زیارت قبور، آیین زردشت، آیین مندائی، سکاها، اوستا و متون پهلوی.

قرآن ـ عشق ـ آزادی در شعرفارسی دری افغانستان

                                                                 محمدافسررهبین

قرآن ـ عشق ـ آزادی

در شعرفارسی دری سه دههء پسین افغانستان

     شعر فارسی دری از آغاز تا هنوز گرویده ء سه آخشیج درخشان ( قرآن ـ عشق ـ آزادی), بوده است و شاعران این پهنه با شگردها و شیوه های گونه گون در کاربرد آنها پرداخته اند .

     از دوران حنظلهء بادغیسی تا سخنوران امروزی , همه گان به گونه یی گراینده و گرویدهء همین آخشیجان گوهرین بوده وبر روی همینها پنجرهء اندیشه را برگشوده و ترانه و قصیده و غزل تا نیمایی و سپید , بسیار و بیشمار سروده اند .

     رویکرد چشمگیر شاعران و سخنوران سه دههء پسین افغانستان به :قرآن ـ عشق ـ آزادی , هرچند شالودهء شعرکهن فارسی را باخود دارد , مگر رخدادها و دیگرگونیهای سالهای پسین درکشور , انگیزه های بنیادین را برای این گرایش فراهم آورده است .   

زبان دیرین مردم آذربایجان

زبان دیرین مردم آذربایجان

دکتر منوچهر مرتضوی



از مجموع تحقیقاتی که تاکنون در مورد زبان مردم آذربایجان (اعم از زبان دیرین یا زبان کنونی) به عمل آمده است، نتایج زیر گرفته می‌شود:

1- مردم آذربایجان در گذشته به زبانی که یکی از زبانهای ایرانی (یا لهجه‌ای از لهجه‌های زبان ایرانی) بوده، سخن می‌گفته‌اند و ما این را «زبان آذری» می‌نامیم.

2- زبان آذری مثل زبان کنونی آذربایجان و بیش ازآن دارای لهجه‌‌های مختلف و متعدد بوده است.

3- به شهادت جغرافی‌نویسان و دانشمندانی چون «یاقوت» و «مسعودی» و «ابن حوقل» و «مقدسی» و «ابن الندیم» زبان دیرین مردم آذربایجان آذری یا پهلوی یا فارسی بوده است و از نوشته‌های این دانشمندان برمی‌آید که هر معنایی برای «آذری» قائل بشویم در هر صورت جز شعبه‌ای از شعب زبانهای ایرانی نبوده و نوشته‌های «حمد‌الله مستوفی» (در نزهت‌القلوب) نیز، اگر چه یادی از چند قصبه «ترک» یا «ممزوج» می‌کند،‌مؤید این است که زبان عموم مردم آذربایجانپهلوی و ایرانی بوده است

تعطیل است!!!

می دانی؟

یک وقت هایی باید

روی یک تکه کاغذ بنویسی

" تعطیل است "

و بچسبانی پشت شیشه افکارت

باید به خودت استراحت بدهی

دراز بکشی

دست هایت را زیر سرت بگذاری

به آسمان خیره شوی

و بی خیال سوت بزنی.

در دلت بخندی به تمام افکاری که

پشت شیشه ذهنت صف کشیده اند.

آن وقت با خودت بگویی

بگذار منتظر بمانند!

- حسین پناهی -

تحریف در شاهنامه ی فردوسی

 تحریف در شاهنامه ی فردوسی   

 فرج الله میزانی (جوانشیر)

تحریف شاهنامه و بدل کردن آن به حربه ای در نبرد ایدئولوژیک، به شکل کنونی آن، از زمان روی کار آمدن سلسله ی پهلوی آغاز شد و ادامه پیدا کرد. برای بررسی این موضوع باید نگاه کوتاهی به اوضاع ایران در آغاز سلطنت پهلوی و نیازهای تبلیغاتی این سلسله بیاندازیم. کودتای سوم اسفند نقطه ی پایانی بود بر روند انقلاب مشروطه و جنبش های ضدامپریالیستی و مردمی که به دنبال و تحت تاثیر انقلاب اکتبر در کشور ما گسترش یافت. در آن زمان ایران بیش از بیست سال بود که در جوشش و کوشش مداوم انقلابی به سر می برد. امپریالیسم انگلیس که واحدهای نظامی آن از سال ۱۹۱۴ تا ۱۹۲۱ کشور ما را اشغال کرده بود، برای سرکوب جنبش انقلابی ایران، کودتای سوم اسفند را سازمان داد و رضاخان را به حکومت رسانید.

مهدی اخوان ثالث

  کامیار عابدی‌       

  برگرفته از: دانشنامه ادب فارسی   

  اَخَوانِ ثالِث‌، از شاعران‌ معاصر، متخلّص‌ به‌ «م‌..امید» در سال‌ 1307ش‌، در مشهد، به‌ دنیا آمد. پدرش‌، که‌ یزدی‌تبار بود، شغل‌ عطّاری‌ و طبابت‌ با داروهای‌ گیاهی‌ داشت‌. اخوان‌ ثالث‌ تحصیلات‌ ابتدایی‌ و متوسّطه‌ را در زادگاهِ خود به‌ پایان‌ رسانید. هرچند، دلبستة‌ موسیقی‌ و شعر بود، امّا گرایش‌ تحصیلی‌ فنّی‌ و حرفه‌ای‌ را برگزید و در رشتة‌ آهنگری‌ هنرستان‌ مشهد درس‌ خواند (کاخی‌، ص‌27). سپس‌ به‌ تهران‌ آمد و، علاوه‌ بر کار در مطبوعات‌، در مدارس‌ ورامین‌ و تهران‌ به‌ تدریس‌ 

ادبیات عامیانه

‌

  برگرفته از: دانشنامه ادب فارسی   

   اَدَبیّاتِ عامیانه‌ . .ادبیّات‌ تودة‌ مردم‌ ایران‌، اثر مردمانی‌ بی‌سواد یا کم‌سواد و غالباً شفاهی‌، که‌ از جهت‌ ساختار و محتوا، با ادبیّات‌ سنّتی‌ مکتوب‌ فارسی‌ متفاوت‌ است‌. زبان‌ ساده‌، لحن‌ عامیانه‌، حالات‌ و اندیشه‌های‌ عوام‌ در این‌ ادبیّات‌ نمایان‌ است‌ (نک‌: ریپکا، ص‌239ـ240).  
 

/span